Vatrop: het best bewaarde Waddengeheim

Als boswachter voor WestFriesland is Mikal het aanspreekpunt voor alles wat mensen met de natuur verbindt: van wandelroutes en educatieprojecten tot excursies en communicatie. Maar bovenal is ze hoedster van plekken die rust ademen. Vatrop is zo’n plek. Een buitendijks gebied waar de elementen vrij spel hebben, en de tijd vertraagt.“

Als je daar loopt, ervaar je het wad met al je zintuigen”, vertelt Mikal. “Meanderende paadjes, overgroeide weggetjes, uitgestrekte grasvelden met ganzen die rondscharrelen... het is alsof je een andere wereld binnenstapt.” Ze komt er vaak, voor werk, maar ook lekker met haar hond. Ze wijst op zeeplanten als zeeaster, zeekraal en zeevenkel, en kent hun namen uit haar hoofd. “Ze groeien alleen op ziltige gronden. Ik gebruik soms een plantenapp, en telkens zie ik bij de naam staan: ‘zeldzaam’.”

NATUUR IN ONTWIKKELING

De kleiput bij Vatrop – ooit uitgegraven voor dijkversterking – is nu een waterrijke plas met eilandjes en slikken. “Het is hier een vogelparadijs”, zegt Mikal. “Kluten broeden hier, rotganzen foerageren langs de rand van het wad, en in het voorjaar zie je soms een velduil jagen. Dat is heel spectaculair, want die jagen overdag. Ze staan op de Rode Lijst van bedreigde broedvogels. Maar dit gebied trekt ze aan.”

Deze winter start Staatsbosbeheer een grootschalig project om de broedplekken rond de kleiput te herstellen. De eilandjes zijn door de jaren heen verland, waardoor roofdieren en loslopende honden ze makkelijk kunnen bereiken. Om dit te keren worden ze opgehoogd met een nieuwe schelpenlaag. Er komt ook een doorsteek met een brug, zodat het getij weer kan doorwerken in het gebied. Tegelijkertijd wordt het recreatiegedeelte opgefrist: bankjes, duidelijke paden en uitrastering. Allemaal met één doel: meer rust voor vogels, meer beleving voor bezoekers.

LEVEN ALS BOSWACHTER

Een wandeling na een storm is hier volgens Mikal onvergetelijk. “Afgelopen maart hadden we een storm. De wind stond goed, het was hoogwater. Alles stond onder. De golven sloegen tegen de stormkering. Ik stond  daar echt te genieten.” Vatrop laat zich niet temmen. Soms is het ruig, dan weer sereen. Soms ben je hier helemaal alleen, en dan weer kijk je bij helder weer tot aan Texel. Het werk van Mikal is al even afwisselend. ’s Ochtends beantwoordt ze mails, overlegt met verenigingen of stemt educatieprogramma’s af met scholen.  ’s Middags verlegt ze wandelroutes vanwege boswerkzaamheden, of spreekt ze mensen aan over loslopende honden. “Ik vertel hondeneigenaren waarom het belangrijk is. We hebben hier hazen, vossen, reeën; die leven buiten de paden. Daarom is het belangrijk dat wandelaars op het pad blijven.” Mikal laat weten dat het belangrijk is dat het natuurgebied als het donker wordt ook weer voor de dieren is en mensen er niet komen.

PADDENSTOELENROUTE

“Ik heb niet de langste spanningsboog”, zegt Mikal lachend. “Maar in deze baan kan ik alles kwijt wat ik leuk vind: schrijven, excursies geven, vragen beantwoorden, maar ook gewoon een bruggetje repareren. Geen dag is hier hetzelfde – en dat is maar goed ook.”Haar standplaats is het Robbenoordbos, het grootste bos in de Kop van NoordHolland. Wat ze het mooist vindt? Mensen meenemen, letterlijk of figuurlijk. Zoals bij de paddenstoelenroute laatst. “Er was net een stuk pad omgeleid, precies waar de vliegenzwammen stonden. Een oma en haar kleinkind liepen daar. Ik zei: loop maar met mij mee. Zo konden ze de paddenstoelen toch nog zien, en kon ik er iets over vertellen. Dat vind ik mooi. Daar doe ik het voor.”

Vatrop is niet alleen een uniek natuurgebied, maar ook een plek om even te vertragen. Zowel voor bewoners, toeristen als recreanten. “Je stapt de dijk op en je bent op vakantie. In de zomer zijn het de blauwe luchten en eindeloze vergezichten. In de winter, met stormen, is het juist indrukwekkend ruig. Maar de beste momenten? Als het noorderlicht wordt verwacht. Dan gaat er echt geen plek boven Vatrop.”

Top 5 vogels in Vatrop

1. VELDUIL

Deze mysterieuze uil jaagt overdag en komt in het voorjaar regelmatig voor rond Vatrop. Ze broeden er niet, maar gebruiken het gebied als foerageerplek.

2. KLUUT

Een opvallende verschijning met z’n zwart-witte verenkleed en omhooggebogen snavel. Broedt op de eilandjes in de kleiput.

3. STRANDLOPER (DIVERSE SOORTEN)Van bontbek- tot kleine strandloper: bij afgaand tij wemelt het van deze beweeglijke vogeltjes die over het slik trippelen.

4. ROTGANS

In de winter zie je ze in flinke groepen langs de randen van de kleiput en op de graslanden. Ze komen hier overwinteren uit het hoge noorden.

5. TURELUUR

Een echte ‘wadroep’, met z’n herkenbare fluittoon. Broedt en rust in het gebied, vaak in de buurt van andere steltlopers.

‍

Vatrop in vogelvlucht

• Vatrop is een buurtschap in de gemeente Hollands Kroon, ten oosten van Stroe en ten noordwesten van Oosterland. Het behoort tot de oudste woonkernen van het voormalige eiland Wieringen.

• De naam ‘Vatrop’ kent verschillende mogelijke herkomsten. Mogelijk is het afgeleid van Faroth (kust- of stroming), of van Vertrop, waarbij ‘trop’ de betekenis heeft van ‘dorp’. Ook een OudScandinavische herkomst ‘dorp bij het water’ wordt genoemd.

• Achter de dijk ligt nu een natuurgebied, ontstaan uit een oude kleiwinning voor dijkopbouw. Wat overbleef: een plas met eilandjes, slikranden, betonnen stormkeringen en een ongeëvenaard uitzicht op de Waddenzee.